Vanavond luisterde ik in de auto naar Radio 1. Aan het woord was Marten Scheffer, aquatisch ecoloog uit Wageningen, die vorig jaar de Spinozaprijs heeft gewonnen (samen met nog twee andere wetenschappers). Scheffer deed onderzoek naar de stabiliteit van complexe systemen (ecosystemen). Het blijkt dat het evenwicht in zo’n systeem vrij plotseling kan omslaan (kantelen), van bijvoorbeeld troebel water met veel algen naar helder water. Dit gebeurde in de randmeren. In de jaren zeventig en tachtig werd het water erg troebel. In deze groene soep heb ik als tiener veel gezwommen en inderdaad, je zag geen hand voor ogen. Maar dit evenwicht is omgeslagen en het water is nu weer redelijk helder. Zowel het troebele als het heldere water bleek een redelijk stabiel evenwicht te zijn voor een bepaalde periode. Hoe zo’n kantelpunt bereikt wordt en hoe zo’n kantelpunt misschien beïnvloedt kan worden zijn natuurlijk erg interessante vervolgvragen. Temeer omdat ze wellicht toepasbaar zijn op veel meer complexe systemen om ons heen of in ons lijf. Grappig detail is dat de drie wetenschappers die samen de Spinozaprijs wonnnen elkaar gevonden hebben in vervolgonderzoek over migraine (ook aan de hand van de theorie van kantelpunten).
Terwijl ik dit zo aan het beluisteren was vroeg ik me af of ik ook in de buurt van een soort kantelpunt ben gekomen als het gaat om fotografie. Dit weekend was een weekend met veel gemiste kansen. Ondertussen wel veel natuur gezien er ervan genoten (reegeit met jong, edelhert met jong, veel zwijnen, en een overvliegende visarend). Maar vastleggen lukte niet (geen goed licht of te schuw). Maar als je het al kan vastleggen, wat wil je dan eigenlijk laten zien. Misschien dat juist op dit soort momenten vragen als wat ik nu eigenlijk echt wil overbrengen met mijn foto’s op gaan spelen. Het moet mijns inziens verder gaan dan alleen ‘o, wat een mooie natuurfoto’. Hoewel mensen laten meegenieten van Gods geweldige schepping natuurlijk een motief is, moet er meer zijn.
Wat dat is weet ik nog niet zo goed. Dus welke richting ik de komende tijd uitga met mijn foto’s weet ik ook nog niet.
Scheffer antwoordde op de vraag wat hij met het geld van de Spinozaprijs ging doen: ‘Ik ga iets bedenken wat ik nog nooit bedacht heb. Ik ben benieuwd wat dat zal zijn’ (citaat van Toon Tellegen).
Welke kant ik op gaan kantelen, daar ben ik zelf ook wel benieuwd naar. Bovenstaande foto past denk ik goed bij dit proces…